چه هزینه‌هایی را می‌توان در آلمان از مالیات کم کرد؟ راهنمای کارمند، کار جانبی و کسب‌وکار برای مهاجران

زمان مطالعه : 4 دقیقه

برای بسیاری از مهاجرانی که در آلمان زندگی و کار می‌کنند، مالیات فقط به معنی پرداخت پول به اداره مالیات نیست. بخش مهم‌تر این است که بدانیم چه هزینه‌هایی را می‌توان از درآمد مشمول مالیات کم کرد، چه زمانی امکان دریافت بخشی از مالیات پرداخت‌شده وجود دارد و اگر فرد در کنار کار اصلی خود فعالیت جانبی یا شرکت راه‌اندازی کند، چه گزینه‌های دیگری پیش روی او قرار می‌گیرد.

این موضوع مخصوصاً برای کسانی مهم است که در حوزه‌های فنی مثل برق، الکترونیک، تعمیرات، اتوماسیون، خدمات فنی، فروش تجهیزات یا پروژه‌های صنعتی فعالیت می‌کنند. در این مشاغل معمولاً هزینه ابزار، آموزش، رفت‌وآمد، تجهیزات و نرم‌افزار قابل توجه است و اگر ساختار فعالیت درست انتخاب شود، بخش قابل توجهی از این هزینه‌ها می‌تواند از نظر مالیاتی قابل استفاده باشد.

۱. اگر در آلمان کارمند هستید

یک کارمند می‌تواند برخی هزینه‌های مرتبط با شغل خود را به عنوان Werbungskosten در اظهارنامه مالیاتی اعلام کند. در سال ۲۰۲۶ برای کارمندان یک Arbeitnehmer-Pauschbetrag به مبلغ ۱٬۲۳۰ یورو به‌صورت خودکار در نظر گرفته می‌شود. اگر هزینه‌های واقعی شما از این مبلغ بیشتر باشد، ثبت دقیق آن‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

• هزینه رفت‌وآمد بین خانه و محل کار و استفاده از Entfernungspauschale
• ابزار و وسایل مورد نیاز برای کار
• لپ‌تاپ، کامپیوتر، مانیتور و تجهیزات دیجیتال مرتبط با شغل
• بخشی از هزینه موبایل و اینترنت در صورت استفاده کاری
• دوره‌های تخصصی، Weiterbildung، آموزش و مدارک مرتبط با شغل
• سفرهای کاری و برخی هزینه‌های اقامت یا مأموریت
• هزینه‌های Homeoffice در صورت وجود شرایط قانونی

برای رفت‌وآمد بین خانه و محل اصلی کار، مقررات ۲۰۲۶ امکان استفاده از مبلغ ۰٫۳۸ یورو به ازای هر کیلومتر فاصله را در چارچوب مقررات مربوطه فراهم می‌کند. این موضوع با هزینه واقعی بنزین یا بلیت یکی نیست و باید بر اساس قواعد مالیاتی محاسبه شود.

۲. اگر در کنار شغل اصلی کار جانبی دارید

بسیاری از مهاجران در آلمان در کنار شغل اصلی خود یک فعالیت جانبی یا Nebengewerbe راه‌اندازی می‌کنند. برای مثال یک تکنسین برق ممکن است در زمان آزاد خدمات نصب، تعمیر، طراحی، برنامه‌نویسی، مشاوره فنی یا فروش قطعات انجام دهد.

در این حالت هزینه‌هایی که مستقیماً برای ایجاد درآمد تجاری لازم هستند، در بسیاری از موارد می‌توانند به عنوان هزینه کسب‌وکار بررسی شوند.

• ابزارهای برق و الکترونیک، دستگاه‌های اندازه‌گیری، مولتی‌متر و تجهیزات تست
• لپ‌تاپ، نرم‌افزارهای تخصصی و تجهیزات اداری
• موبایل و اینترنت مرتبط با فعالیت
• رفت‌وآمد به مشتری، پروژه یا محل نصب
• آموزش‌های تخصصی و دوره‌های حرفه‌ای مرتبط
• وب‌سایت، تبلیغات، بازاریابی و هزینه‌های معرفی خدمات
• حسابداری، نرم‌افزارهای مالی و هزینه‌های اداری
• بیمه‌های مرتبط با فعالیت حرفه‌ای

البته داشتن کار جانبی در کنار استخدام فقط یک موضوع مالیاتی نیست. قرارداد کاری، اجازه فعالیت جانبی، نوع اقامت، محدودیت‌های احتمالی مجوز کار و همچنین نوع Gewerbe باید همزمان بررسی شوند. به همین دلیل ممکن است یک تصمیم که از نظر مالیاتی مناسب به نظر می‌رسد، از نظر قرارداد کاری یا وضعیت اقامت نیاز به بررسی بیشتری داشته باشد.

۳. اگر شرکت یا Gewerbe خدمات برق و الکترونیک راه‌اندازی کنید

وقتی فعالیت از سطح کار جانبی فراتر می‌رود و به یک کسب‌وکار مستقل تبدیل می‌شود، دامنه هزینه‌های قابل بررسی گسترده‌تر می‌شود. هزینه‌هایی که واقعاً برای کسب‌وکار انجام می‌شوند معمولاً در قالب Betriebsausgaben بررسی می‌شوند.

• خرید ابزار و تجهیزات فنی
• دستگاه‌های تست، اندازه‌گیری و تجهیزات کارگاهی
• اجاره دفتر، کارگاه یا انبار
• خودرو و سفرهای کاری بر اساس مقررات مربوطه
• بیمه‌های تجاری و حرفه‌ای
• حقوق کارکنان یا هزینه پیمانکاران
• وب‌سایت، تبلیغات و بازاریابی
• نرم‌افزار، تجهیزات IT و خدمات ابری
• حسابداری و هزینه‌های مدیریت کسب‌وکار
• استهلاک تجهیزات و سرمایه‌گذاری‌های مشخص

برای مشاغل برق و الکترونیک باید یک موضوع دیگر هم جداگانه بررسی شود: آیا فعالیت مورد نظر از نظر مقررات صنفی و حرفه‌ای نیاز به مجوز، Meisterpflicht یا ثبت خاص دارد یا خیر. نوع دقیق خدمات تعیین می‌کند که چه ساختار حقوقی و حرفه‌ای مناسب‌تر است.

۴. اگر خرده‌فروشی تجهیزات برق و الکترونیک داشته باشید

اگر در کنار خدمات فنی، فروش کالا، قطعات، تجهیزات یا فروش اینترنتی هم وجود داشته باشد، هزینه‌های مرتبط با خرید و فروش کالا نیز وارد محاسبات کسب‌وکار می‌شوند.

• خرید کالا، قطعات و مواد مصرفی
• هزینه انبار و نگهداری موجودی
• بسته‌بندی و ارسال
• کارمزد فروشگاه‌های اینترنتی و درگاه‌های پرداخت
• وب‌سایت و فروشگاه آنلاین
• تبلیغات و بازاریابی
• هزینه‌های حمل‌ونقل و برخی هزینه‌های واردات
• هزینه‌های مرتبط با تعمیر، مرجوعی و خدمات پس از فروش

Kleinunternehmer یا سیستم عادی Umsatzsteuer؟

یکی از تصمیم‌های مهم برای کسب‌وکارهای کوچک در آلمان انتخاب بین استفاده از مقررات Kleinunternehmer و ورود به سیستم عادی مالیات بر ارزش افزوده است.

بر اساس §19 قانون Umsatzsteuergesetz، در سال ۲۰۲۶ در صورت رعایت شرایط مربوطه، حد درآمد سال قبل ۲۵٬۰۰۰ یورو و حد سال جاری ۱۰۰٬۰۰۰ یورو برای این مقررات در نظر گرفته شده است. کسب‌وکاری که از معافیت Kleinunternehmer استفاده می‌کند معمولاً Umsatzsteuer از مشتری دریافت نمی‌کند، اما در مقابل امکان کسر Vorsteuer از خریدهای خود را نیز به شکل معمول ندارد.

برای یک فعالیت خدماتی با هزینه پایین، Kleinunternehmer ممکن است ساختار ساده‌تری ایجاد کند. اما برای فردی که قرار است ابزار، دستگاه، تجهیزات، خودرو، قطعات یا موجودی کالا خریداری کند، موضوع Vorsteuer می‌تواند از نظر اقتصادی مهم باشد. بنابراین صرفاً کوچک بودن کسب‌وکار دلیل کافی برای انتخاب این گزینه نیست.

موضوع فقط مالیات نیست

برای یک مهاجر در اروپا، تصمیم درباره کار جانبی یا تأسیس شرکت معمولاً به چند موضوع همزمان مرتبط است: وضعیت اقامت، اجازه کار یا Selbständigkeit، قرارداد استخدام، درآمد خانوادگی، بیمه، مالیات، نوع فعالیت، سرمایه اولیه و برنامه بلندمدت فرد.

برای مثال ممکن است فردی در آلمان کارمند باشد، ولی بخواهد در کنار آن خدمات برق و الکترونیک ارائه کند. سؤال درست فقط این نیست که «چه چیزی را می‌توان از مالیات کم کرد؟» بلکه باید بررسی شود که آیا این فعالیت از نظر اقامت مجاز است، چه نوع Gewerbe لازم است، چه هزینه‌هایی واقعاً قابل ثبت هستند، آیا Kleinunternehmer مناسب است و این فعالیت چه اثری بر مسیر شغلی و برنامه مهاجرتی فرد خواهد داشت.

بررسی چندجانبه شرایط مهاجران در آلمان و اتریش

در کدمیکس، این نوع پرونده‌ها صرفاً از یک زاویه بررسی نمی‌شوند. هدف این است که وضعیت شغلی، برنامه کسب‌وکار، شرایط اقامت، مهارت‌های حرفه‌ای، مسیر توسعه شغلی و آثار مالی تصمیم‌ها در کنار هم دیده شوند.

این نوع بررسی مخصوصاً برای افرادی مناسب است که در آلمان یا اتریش زندگی می‌کنند و بین چند گزینه قرار دارند: ادامه کار به عنوان کارمند، شروع یک Nebenjob، ثبت فعالیت مستقل، تأسیس شرکت، فروش کالا یا توسعه یک فعالیت فنی و تخصصی.

در یک جلسه مشاوره می‌توان ابتدا وضعیت فعلی فرد را بررسی کرد و مشخص کرد کدام سؤال‌ها باید با Steuerberater، اداره مالیات، اتاق صنفی یا سایر مراجع رسمی پیگیری شوند و کدام تصمیم‌ها به ساختار شغلی، کسب‌وکار و برنامه اقامتی فرد مربوط هستند. این رویکرد کمک می‌کند فرد قبل از هزینه کردن یا ثبت شرکت، تصویر کامل‌تری از مسیر خود داشته باشد.

برای درخواست بررسی شرایط و جلسه مشاوره:
iran.cademix.org/vip

منابع رسمی

اطلاعات عددی این مقاله بر اساس مقررات و منابع رسمی سال ۲۰۲۶ آلمان تهیه شده است، از جمله Bundesministerium der Finanzen و §19 Umsatzsteuergesetz. شرایط هر فرد می‌تواند متفاوت باشد و محاسبه نهایی مالیات باید بر اساس پرونده واقعی و مدارک مالی انجام شود.

Bundesministerium der Finanzen – Arbeitnehmer-Pauschbetrag 2026
Bundesministerium der Finanzen – Entfernungspauschale 2026
Umsatzsteuergesetz §19 – Kleinunternehmer